serwis Portalu Powiatu Tarnogórskiego - tg.net.pl

  autor:
Zbigniew Markowski
  Ułani 3. Pułku

Po wojnie polsko - bolszewickiej rozpowszechnił się w armii polskiej zwyczaj tworzenia wierszowanych żurawiejek: kupletów poświęconych pułkom ułanów. Wśród przelicznych (choć może niespecjalnie ambitnych) utworów można znaleźć i taki:

Jedzie ułan, głowa w chmurach
Oto pułk w Tarnowskich Górach

Jedna z wersji mówi o zupełnie innej niż głowa części ciała, co nie zmienia jednak ogólnego wydźwięku - mowa o ludziach, którzy najnormalniej w świecie nieco zadzierali nosa. Mieli zresztą ku temu uzasadnione powody, bo historia oddziału jest długa i bogata. Powstał pod koniec 1917 roku na terenie obecnej Białorusi jako część I Korpusu Polskiego w Rosji - miał kontynuować tradycje jazdy Księstwa Warszawskiego, Królestwa Polskiego oraz powstańców listopadowych. Choć w 1918 roku brał udział w rozbrajaniu Niemców, za chrzest bojowy pułku uznaje się potyczki z Ukraińcami rok później, brał udział w walkach o Mińsk oraz w zagonie na Łuniniec. Odpowiedzialne zadanie pełnienia roli straży przedniej (później - straży tylnej) ułani otrzymali w czasie wyprawy kijowskiej generała Rydza - Śmigłego, krwawe boje toczyli latem 1920 roku po przejściu wojsk polskich do ofensywy na Podlasiu, wzięli udział w bitwie nad Niemnem.

Do roku 1922 Pułk 3. Ułanów kojarzono przede wszystkim ze stolicą. To tam żołnierze otrzymali sztandar oraz zaszczytny tytuł pułku - "Dzieci Warszawy" przyznany przez Radę Narodową tego miasta. Tytuł nigdy nie został oficjalnie zatwierdzony przez władze wojskowe, choć ułani używali go na co dzień - oficjalnego miana ułani dorobili się dopiero półtorej dekady później, w roku 1938 - tyle, że zostali wówczas Ułanami Śląskimi. Latem 1922 Pułk udał się na Górny Śląsk, by w składzie oddziałów Szeptyckiego zająć dla Polski ten obszar. I już w nadgranicznych Tarnowskich Górach pozostał. Żył wśród tarnogórzan aż do września 1939 roku pozostawiając w mieście liczne ślady: widzimy je nie tylko w kompleksie koszarowym przy ulicy Opolskiej czy kasynie. W prywatnym muzeum Instytutu Tarnogórskiego przy ulicy Ligonia aż roi się od pamiątek po ułanach. Międzywojenna prasa tarnogórska pisała o żołnierzach w charakterystycznych żółtych otokach (używających żółto - białych proporców) z dużym szacunkiem regularnie zapraszając na wojskowe uroczystości. Defilady odbywały się zazwyczaj na rynku, ćwiczenia polowe odbywano w okolicach miasta, choć niektóre pododdziały Pułku stacjonowały również daleko poza Tarnowskimi Górami - w Pszczynie i w Bochni.

Wojnę obronną 1939 roku Pułk. 3. Ułanów Śląskich zakończył kapitulacją 20 września w pobliżu wsi Ulowo po ciężkich walkach na wielu odcinkach frontu. Już 1 września ułani z Tarnowskich Gór bronili Koszęcina i Kalet oraz wzięli udział w bitwie pod Bożą Górą w rejonie Pszczyny. Jednostka odrodziła się w dwóch postaciach: jej tradycje kontynuował konspiracyjny 3. Pułk Ułanów Śląskich Armii Krajowej operujący w okolicach Częstochowy oraz 3. Pułk Ułanów Śląskich w ramach II Korpusu Polskiego sformowany latem 1944 roku we Włoszech. Ostatnią z tych jednostek rozformowano w Wielkiej Brytanii w 1947 roku. W Tarnowskich Górach ułani pozostali symbolicznie: ich imię nosi 4 Gimnazjum Publiczne, działa grupa rekonstrukcyjna o nazwie Ochotniczy Szwadron 3. Pułku Ułanów Śląskich grupująca kilkunastu jeźdźców, na grobach żołnierzy (cmentarz przy ulicy Wyszyńskiego) w dniu Wszystkich Świętych zawsze można zobaczyć wiązanki kwiatów i znicze. No i - oczywiście - są w gwarkowskim pochodzie.

 

KONTAKT

Serwis jest częścią Portalu Powiatu Tarnogórskiego 
redaktor naczelny - Zbigniew Markowski
adres redakcji: Nakło Śląskie, ul. Sienkiewicza 7
tel.: 32 284 36 85, portal@tg.net.pl.

REKLAMA

Zapraszamy do zapoznania się
z naszą ofertą reklamy banerowej,
Przyjmujemy również zamówienia
dopasowane do Państwa konkretnych
oczekiwań - kontakt: portal@tg.net.pl.